Gdańsk: V polském překladu vyšla jedna z nejvlivnějších knih o obrazech v době raného a vrcholného středověku - Obraz i kult (Bild und Kult) německého historika umění Hanse Beltinga

Anotace:

V polském překladu vyšla jedna z nejvlivnějších knih o obrazech v době raného a vrcholného středověku: Obraz i kult (Bild und Kult) německého historika umění Hanse Beltinga. Poprvé se tato kniha objevila v němčině v roce 1990 a stala se kunsthistorickou senzací. Záhy následoval její překlad do angličtiny. Belting tu krok za krokem objasňuje význam obrazu v průběhu středověku, roli ikon i „vyprávěcích" obrazů. Polsky už před čtyřmi roky vyšla Beltingova inspirující práce Antropologia obrazu: Szkice do nauki o obrazie. Česky zatím existuje v překladu pouze kniha Konec dějin umění, kterou v roce 2000 vydalo nakladatelství Mladá fronta.

PhDr. Peter Kováč

Hans Belting - Obraz i kult. Historia obrazu przed epoką sztuki, seria: Epoka obrazu, Wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2012, 720 stran, cena 95 zlotých.

Internet:

http://terytoria.com.pl/ksiegarnia,tytuly,736.html

Anotace nakladatelství:

Według Beltinga erę sztuki poprzedzała era obrazu, trwająca od późnego antyku po wczesny renesans. Obraz traktowano wówczas jako przedmiot kultu, związany z konkretnym miejscem, reprezentujący lokalny kult lub autorytet, mający moc aktywnego działania (płacz, uzdrawianie, a nawet przemieszczanie się). Belting przedstawia historię obrazu kultowego wolną od uproszczeń nowożytnej estetyki i średniowiecznej teologii. Poruszane przez niego problemy są ważne również dlatego, że w Polsce kult obrazów jest wciąż żywym doświadczeniem, a nie tylko przedmiotem naukowej rekonstrukcji.

Hans Belting (ur. 1935) - niemiecki historyk oraz teoretyk sztuki. Zakres jego zainteresowań badawczych obejmuje średniowiecze, renesans oraz sztukę współczesną. Jest także autorem wybitnych prac z zakresu teorii obrazu. Do jego najważniejszych dzieł należą: Max Beckmann: die Tradition als Problem in der Kunst der Moderne (1984), Das Ende der Kunstgeschichte? (1986), Die Deutschen und ihre Kunst. Ein schwieriges Erbe (1992), Bild-Anthropologie. Entwürfe für eine Bildwissenschaft (2001), Szenarien der Moderne: Kunst und ihre offenen Grenzen (2005), Florenz und Bagdad. Eine westöstliche Geschichte des Blicks (2008) oraz - przede wszystkim - Obraz i kult (1990), przełożony na kilka języków.

Obsah knihy:

Przedmowa 5

1. Wprowadzenie 7

2. Ikona w perspektywie współczesnej i w zwierciadle swej historii 25

3. Po co obrazy? Problematyka obrazu i praktyki religijne u schyłku starożytności 39

4. Cudowne obrazy z nieba i portrety ziemskie. Obraz Łukasza i „niemalowany ręką ludzką" oryginał w Rzymie i na Wschodzie 59

5. Rzymski portret funeralny i portret świętego u chrześcijan 92

6. Antyczny wizerunek cesarza a chrześcijański kult obrazu jako problem 119

7. Cześć religijna dla obrazów, propaganda i teologia u schyłku starożytności 133

8. Kościół i obraz. Doktryna obrazu w tradycji kościelnej i w czasach ikonoklazmu (726-843) 167

9. Przestrzeń kościoła po sporze ikonoklastyczym. Nowa polityka wobec obrazu i jej zastosowanie 189

10. Pielgrzymi, cesarze i bractwa. Miejsca kultu ikon w Bizancjum i Wenecji 213

11. „Prawdziwy portret" Chrystusa. Rywalizacja legend i obrazów 239

12. Ikonostas i rola ikony w liturgii oraz w pobożności prywatnej 259

13. „Malarstwo obdarzone duszą". Poezja i retoryka w jedenasto- i dwunastowiecznych „ikonach nowego rodzaju" 299

14. Posągi, naczynia i znaki. Obraz i relikwia na średniowiecznym Zachodzie 338

15. Ikona w życiu miejskim Rzymu 355

16. „Na modłę grecką". Ikony importowane na Zachodzie 376

17. Norma i swoboda: ikony włoskie w dobie komun 399

18. Madonny sieneńskie. Obraz w życiu miasta i na ołtarzu 432

19. Dialog z obrazem. Era obrazu prywatnego u schyłku średniowiecza 468

20. Religia i sztuka. Kryzys obrazu u progu nowożytności 523

Aneks. Teksty źródłowe do historii obrazów i relikwii 561

Przypisy 627

Wybrana literatura przedmiotu 687

Indeks osób i postaci mitologicznych 701

Ilustracje czarno-białe 708

Ilustracje barwne 716