výstavy detailpolsko: velikán německé renesance hans suess von kulmbach a jeho malířské dílo pro krakov (hans suess von kulmbach and his works for krakow)

Polsko: Velikán německé renesance Hans Suess von Kulmbach a jeho malířské dílo pro Krakov (Hans Suess von Kulmbach and his works for Krakow)

Muzeum Narodowe v polském Krakově hostí do 27. ledna 2019 výstavu věnovanou mimořádně zajímavé tvorbě Hanse Suesse von Kulmbach, norimberského malíře, který byl údajně žákem a později i konkurentem malířského giganta Albrechta Dürera. Věnoval se oltářním obrazům, grafice i malbě na skle. Německou pozdně gotickou tradici spojoval s odkazem italské renesance. Patřil k oblíbeným umělcům nejbohatších norimberských měšťanů.

Řadu zakázek získal i v královském městě Krakově, který se na přelomu 15. a 16. století stal důležitým uměleckým centrem pozdní gotiky a renesance ve střední Evropě. Jeho mecenáši tam byli Bonerové, bohatá a kultivovaná kupecká rodina pocházející z Alsaska. Konkrétně kupec a bankéř Jan Boner patřil mezi velké milovníky umění jagellonské epochy. Rodina si vybrala kostel Panny Marie v centru Krakova jako svoje pohřebiště a udělala vše proto, aby tomuto místo pomocí velkolepého umění mu dala patřičnou důstojnost.

Výstava má 85 exponátů – z toho poměrně hodně kreseb a dokumentárních záznamů. Některé zápůjčky jsou z Francie a Německa. Především v souhrnu na výstavě divák najde všechny zakázky, které měl malíř v Polsku. Jde hlavně o desky, které se zachovaly z velkého oltáře sv. Kateřiny v hlavním krakovském farním kostele Panny Marie. Dílo vzniklo v letech 1514-1515 a společně s oltářem Veita Stosse a jeho ukřižovaným Kristem náleží k nejvýznamnějším uměleckým památkám mariánské baziliky. Obrazy byly v nedávno restaurovány, takže umění Hanse Suesse von Kulmbach můžeme znovu obdivovat v jeho původní kráse. Konfrontovány jsou i s dalšími významnými malířovými díly.

Výstava přesvědčivě dokládá, že Veit Stosse nebyl jediným z velikánů německého umění, který pro Krakov vytvořil výjimečné umělecké dílo, které náleží k trvalým odkazům pro evropské dějiny umění. K celému úctyhodnému projektů vychází také výjimečný katalog v polštině a němčině, který má 550 stran a překračuje rámec obvyklých polských výstavních katalogů.

 

Peter Kováč

 

Mistrz i Katarzyna. Hans von Kulmbach i jego dzieła dla Krakowa, kuratorzy: Mirosław P. Kruk (Muzeum Narodowe w Krakowie), Marek Walczak (Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Bazylika Mariacka), Aleksandra Hola (Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie), koordynator: Aleksandra Kłaput, Muzeum Narodowe v Krakově, do 27. 1. 2019, Pałac biskupa Erazma Ciołka, ul. Kanonicza 17, 31-002 Kraków, v pondělí zavřeno, út-pá 9-16 hodin, sobota 10-18, neděle 10-16 hodin.

Internet:

http://mnk.pl/wystawy/mistrz-i-katarzyna-hans-von-kulmbach-i-jego-dziela-dla-krakowa

 

Anotace pořadatelů k výstavě:

Hans Suess von Kulmbach to mistrz epoki wczesnego renesansu, jeden z najlepszych artystów działających w kręgu Albrechta Dürera, ceniony malarz, grafik, iluminator, projektant witraży. Mimo to niewiele wiadomo ani o jego życiu, ani o tym, czy wykonując zlecenia dla Krakowa, zawitał do królewskiego grodu.

Główny przedmiot prezentowanej wystawy, czyli cykl św. Katarzyny Aleksandryjskiej z lat 1514–1515 przeznaczony dla Bazyliki Mariackiej, jest późniejszy tylko niecałe dwie dekady od monumentalnego ołtarza Wita Stwosza (1477–1489) wykonanego dla tejże świątyni, lecz oba dzieła przynależą do różnych epok. Bohater wystawy tworzył pod wpływem sztuki włoskiej i południowoniemieckiej, zdradzając zachwyt nad nieokiełznaną przyrodą, która jest tłem dla ludzkich dramatów aranżowanych śmiało z udziałem grup ludzi o zindywidualizowanych obliczach i w wyszukanych strojach ujmowanych w przekonująco oddanych skrótach perspektywicznych. Obrazy te, pełne lekkości i finezji, odznaczają się niezwykłymi walorami artystycznymi. Dzieła mistrza zachowane w Krakowie są rozproszone, rzadko eksponowane i przez to uległy zapomnieniu.

W roku 2016 zakończono kilkuletnią konserwację jednej ze sztandarowych prac artysty: cyklu żywota św. Katarzyny Aleksandryjskiej na ośmiu podłużnych obrazach, z których zachowało się tylko sześć, tworzących niegdyś nastawę ołtarzową. Dzieło to przeznaczone było dla Bazyliki Mariackiej w Krakowie jako jeden z dwóch ołtarzy fundowanych najpewniej przez rodzinę Bonerów. Cykl ten jest eksponowany po raz pierwszy po zakończonej konserwacji w ramach wystawy przygotowanej w Sali Portretowej Pałacu Biskupa Erazma Ciołka – oddziale Muzeum Narodowego w Krakowie.

Ekspozycja dostarcza pretekstu do przybliżenia warsztatu pracy konserwatora, jej kolejnych etapów, zilustrowanych fotografiami w różnych technikach analitycznych, które korespondują ze sprowadzonymi ze zbiorów zagranicznych szkicami studyjnymi Hansa Suessa. Wystawę uświetnia szkic do kwatery Męczeństwo filozofów z cyklu Katarzyny Aleksandryjskiej ze zbiorów Luwru oraz cenne polonicum: Męczeństwo św. Stanisława – projekt kwatery witraża w kształcie tonda z Kunsthalle w Bremie. To pierwsza i może jedyna okazja do zapoznania się z tymi dziełami w Polsce.

Wspomniany cykl otoczony jest fragmentami innych, nielicznych dzieł Hansa Suessa, które artysta wykonał dla Krakowa, m.in. pozostałościami tryptyku maryjnego w klasztorze OO. Paulinów na Skałce (Ucieczka do Egiptu) i w Muzeum Książąt Czartoryskich (wizerunek św. Katarzyny Aleksandryjskiej), jak również nastawy ilustrującej historię św. Jana Ewangelisty (predella ze Zstąpieniem do grobu św. Jana Ewangelisty, Bazylika Mariacka).

Dzieła stanowiące rdzeń wystawy zostały uzupełnione o wybrane obrazy innych niemieckich artystów pracujących dla zleceniodawców w Krakowie na początku XVI wieku, m.in. Michaela Lancza i Georga Pencza, oraz dzieła złotnicze importowane z Norymbergi, z których kilka związanych jest z działalnością fundacyjną Bonerów. Pozwoliło to uwypuklić związki Krakowa i Norymbergi na początku XVI wieku i ukazać świetność stolicy Królestwa Polskiego w czasach króla Zygmunta I Starego. Kraków był wówczas bez wątpienia jednym z wiodących centrów artystycznych i kulturalnych w Europie Środkowej.

 

Katalog výstavy:

Mistrz i Katarzyna. Hans von Kulmbach i jego dzieła dla Krakowa, praca zbiorowa po redakcją dr. hab. Mirosława P. Kruka, dr Aleksandry Holi, dr. hab. Marka Walczaka, Krakow 2018, 550 s., tekst: polski, niemiecki, format: 240 x 300, ISBN 978-83-7581-282-4

Prezentowana publikacja stanowi efekt pracy zbiorowej, wypełniona jest wyjątkowo bogatą faktografią, oparta na aktualnym stanie wiedzy, a jej edycja w pełnej dwujęzycznej wersji polsko-niemieckiej przygotowana została na najwyższym poziomie poligraficznym.

 

THE MASTER AND CATHERINE. HANS SUESS VON KULMBACH AND HIS WORKS FOR KRAKOW

The early Renaissance period master, Hans Suess von Kulmbach, was one of the most outstanding artists working in Albrecht Dürer's circle – a renowned painter, printmaker, illuminator and stained glass window designer. In spite of this, little is known about his life, or whether or not he visited the Royal Town while executing commissions for Krakow.

The early Renaissance period master, Hans Suess von Kulmbach, was one of the most outstanding artists working in Albrecht Dürer's circle – a renowned painter, printmaker, illuminator and stained glass window designer. In spite of this, little is known about his life, or whether or not he visited the Royal Town while executing commissions for Krakow.

The principal subject of this exhibition, the cycle of Saint Catherine of Alexandria designed between the years 1514–1515 for St. Mary’s Church, originated a little less than two decades after the monumental altar by Veit Stoss (1477–1489) created for the same church; the two works of art, nevertheless, belonged to different artistic epochs. Kulmbach created his works under the influence of both Italian and South German art, revealing his delight over untamed nature which provides the background to human tragedies. He daringly arranged people with individualised features, dressed in elaborated costumes and shown with convincing foreshortening.  The paintings, full of lightness and finesse, possess unusual artistic values. The master’s works preserved in Krakow are scattered, and rarely exhibited, and, thus, they have become all but forgotten.

In 2016, a several-years long conservation effort was completed on one of the most seminal works by the artist: a cycle of the life of Saint Catherine of Alexandria on eight oblong paintings, of which six had survived, and which had served as an altar reredos. The work was specifically designated for St. Mary’s Church in Krakow for one of two altars, and most probably commissioned by the Boner family. The cycle is exhibited for the first time after conservation treatment, within the framework of an exhibition held in the Portrait Room of Bishop Erazm Ciołek Palace – a branch of the National Museum in Krakow.

The exposition provides an opportunity to present techniques used by art restorers and the successive stages of conservation treatment, and is illustrated by photographs in the various techniques which correspond to Kulmbach's study drawings brought from foreign collections. The exhibition's highlight is a drawing for the panel Martyrdom of Philosophers from the cycle of Catherine of Alexandria from the Louvre collection, and a precious Polonicum: The Martyrdom of St. Stanislaus – the projection of a panel in the shape of a tondo for a stained glass window from the Kunsthalle in Bremen. This is the first, and possibly unique, opportunity to admire these works of art in Poland.

The above-mentioned cycle is surrounded by fragments of other, rather scant, works by Kulmbach which the artist created for Krakow, including the remains of a Saint Mary triptych in the monastery of the Order of Saint Paul the First Hermit at Skałka (The Flight into Egypt) and in the Princes Czartoryski Museum (the image of Saint Catherine of Alexandria), as well as fragments of a reredos illustrating the history of John the Evangelist (predella with Descent into the Tomb of Saint John Evangelist, St. Mary’s Church).

The works constituting the core of the exhibition are supplemented with selected paintings by other German artists working on commission in Krakow at the beginning of the 16th century, including Michael Lancz and Georg Pencz. Also included are goldsmiths' artworks imported from Nuremberg, of which a few are connected with the founding activity of the Boner family. All highlight the ties between Krakow and Nuremberg at the beginning of the 16th century and shows the prosperity of the Kingdom of Poland at the time of King Sigismund I the Old. Undoubtedly, Krakow was one of the leading artistic and cultural centres in Central Europe.


Copyright (c) 2008 stavitele-katedral.cz | Tisk | Kontakty | XHTML 1.0 Strict | TOPlistStatistiky toplist | Zpět nahoru