Poznaň: Architektura średniowieczna Pomorza Zachodniego (Medieval Architecture of Western Pomerania)

Nakladatelství poznaňské Univerzity Adama Mickiewicze vydalo obsáhlou publikaci velkého znalce gotické architektury v Polsku profesora Jaroslawa Jarzewicze nazvanou Architektura średniowieczna Pomorza Zachodniego. Zkrácená verze textu byla publikována německy v obsáhlé knize Mittelalterliche Architektur in Polen (Romanische und gotische Baukunst zwischen Oder und Weichsel), kterou připravili editorsky Christofer Herrmann a Dethard von Winterfeld (Petersberg 2015).

Jak uvádí sám autor v úvodu nejde o katalog památek, ale o syntézu současného poznání o středověké architektuře Pomoří v časové období od 13. do 16. století. Jarzewicz věnoval regionu detailní letité bádání. Definuje místní stylovou specifiku a zabývá se širšími souvislostmi s gotickou architekturou severní Evropy. Kniha navazuje na autorovu monografii Gotycka architektura Nowej Marchii, která vyšla v Poznani v roce 2000. Publikace má anglické resumé (s. 445-448).

(SK)

Jarosław Jarzewicz, Architektura średniowieczna Pomorza Zachodniego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu 2019, 448 stran, formát 17 x 24 cm, ISBN: 978-83-232-3442-5, cena: 58.00 zł

Text nakladatelství:

Publikacja jest próbą zarysowania w miarę wielostronnego obrazu średniowiecznej architektury Pomorza Zachodniego, jej głównych nurtów i problemów. Choć obszar ten obfituje w dzieła architektury średniowiecznej – niejednokrotnie wybitnej jakości i skali – brak było dotychczas syntetycznego opracowania na ten temat.

Zakres chronologiczny obejmuje okres od pojawienia się architektury murowanej na przełomie XII i XIII w. do początku XVI w. Omawiany tutaj obszar rysuje się jako swoisty region artystyczny o charakterystycznych odrębnościach, jednak z drugiej strony jest on częścią wielkiego regionu nadbałtyckiego.

Krajobraz kulturowy tego terytorium zachował w znacznym stopniu do dziś cechy ukształtowane w średniowieczu: miasta o regularnej siatce ulic, zwykle niewielkie, z dominującą bryłą kościoła w centrum, rozrzucone są wśród rozległych pól, lasów i jezior. W poszczególnych częściach książki przedstawiony został historyczny i topograficzny kontekst, uwarunkowania techniczne i materiałowe, rozwój typów przestrzennych i przemiany stylowe.

W architekturze odzwierciedlały się przemiany społeczne – od stosunkowo później chrystianizacji, przez burzliwy rozwój w XIII wieku, konsolidację w XIV wieku, szczyt rozwoju na przełomie XIV i XV wieku, po schyłek w początku XVI wieku.

Szczególną uwagę poświęcono analizie i interpretacji dzieł najwybitniejszych, wyznaczających kierunki rozwoju lub najbardziej reprezentatywnych, gdyż wśród setek powstałych w tym czasie budowli znajdują się niewątpliwe arcydzieła – z katedrą w Kamieniu Pomorskim, opactwem w Kołbaczu, kościołami farnymi Stargardu i Szczecina na czele. Ich znaczenie wykracza daleko poza kontekst regionalny, są one pomnikami architektury w skali europejskiej.

Podrobnosti ke knize včetně obsahu a anglického resumé:

http://press.amu.edu.pl/pl/component/k2/item/5235-architektura-%C5%9Bredniowieczna-pomorza-zachodniego.html

Polské knihy můžete objednat a koupit zde:

Klub Polskiej Książki i Prasy

Księgarnia - Knihkupectví

731 01 Český Těšín, Čapková 7

tel.: +420 776 390 704

e-mail: ksiegarnia@polonica.cz