Poznań: Paweł Stróżyk, Źródła ikonograficzne w badaniu źródłoznawczym na przykładzie drzwi gnieźnieńskich

Anotace

Jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się w ostatnich latach dziedzin z zakresu nauk pomocniczych historii jest ikonografia historyczna. I właśnie tej problematyce poświęcona jest ostatnia publikacja Pawła Stróżyka „Źródła ikonograficzne w badaniu źródłoznawczym na przykładzie Drzwi Gnieźnieńskich".

W pierwszej części pracy, autor omawia problematykę związaną z nieczęstym, jak sam zauważa, wykorzystywaniem źródeł ikonograficznych w badaniach historyków.

Część druga natomiast, to próba zmierzenia się z zagadką Drzwi Gnieźnieńskich. Analizując dzieło przy pomocy metod badawczych właściwych dla uprawianej przez siebie dziedziny, Stróżyk wysuwa nowe hipotezy dotyczące fundatora (biskup Henryk Kietlicz) czy pierwotnego miejsca przeznaczenia gnieźnieńskiego zabytku (nie do Gniezna ale do Trzemeszna ). Książka ukazała się nakładem Instytutu Historii UAM (Poznań).

Albert Godycki, Wojciech Sowała

Resumé:

Kniha je věnovaná obecně historické ikonografii a konkrétním dílem zvoleným k analýze jsou bronzové dveře z Hnězdna, slavná památka doby románské. Autor stanoví nové hypotézy týkající se fundátora díla (biskup Henryk Kietlicz) a jeho původního umístění (nikoliv Hnězdno, ale Trzemeszno).

Paweł Stróżyk, Źródła ikonograficzne w badaniu źródłoznawczym na przykładzie Drzwi Gnieźnieńskich, Instytut Historii UAM, Poznań 2011, 300 stran, 30 PLN.

Obsah knihy:

Spis treści:

Wstęp

Część pierwsza: Historyk i źródła ikonograficzne

Rozdział I: Źródła ikonograficzne w warsztacie badawczym historyka

Ikonografia historyczna jako nauka pomocnicza historii

Historyk wobec historii sztuki

Dzieło sztuki a źródło historyczne (ikonograficzne)

Rozdział II: Źródło ikonograficzne względem źródła historycznego

Źródło ikonograficzne w refleksji historyków

Źródło historyczne (uwagi teoretyczne)

Źródło ikonograficzne czy przekaz ikonograficzny?

Klasyfikacje i typologia przekazów ikonograficznych

Rozdział III: Źródłoznawstwo historyczne - między metodą a dyscypliną historyczną

Część druga: Heureza źródłoznawcza drzwi z Gniezna

Rozdział I: Opis źródła historycznego - pomijany element heurezy (uwagi)

Heureza czy heurystyka?

Opis źródła historycznego

Rozdział II: Heureza drzwi jako obiektu fizykalnego (materialnego)

Identyfikacja przedmiotu

Nazwanie przedmiotu

Opisanie i badanie drzwi z Gniezna jako rzeczy

A. Wygląd zewnętrzny drzwi i stan ich zachowania

B. Badania materiałowe i technologiczne drzwi

Rozdział III: Heureza przekazu obrazowego

1. Kwatery

A. Scena IV

B. Scena X

C. Scena XIV

2. Bordiura

Rozdział IV: Historia obiektu na podstawie źródeł zewnętrznych

Część trzecia: Krytyka zewnętrzna drzwi z Gniezna jako źródła historycznego

Rozdział I: Krytyka jednorodności i stanu zachowania drzwi z gniezna

Krytyka jednorodności źródła

Problem pierwotnej postaci drzwi

Rozdział II: Datowanie drzwi z Gniezna

1. Elementy epigraficzne

A. „Monogram"

B. Napis na listwie lewego skrzydłą

2. Kontekst historyczny czyli intuicyjne datowanie metodą dedukcyjną

Metoda porównawcza historyków sztuki (datowanie obiektu na podstawie przesłanek stylowych)

Brakteaty piastowskie a drzwi gnieźnieńskie

Rozdział III: Datowanie obiektu a datowanie przekazu obrazowego

Rozdział IV: Problem autorstwa i miejsce wykonania drzwi

1. Zleceniodawcy, twórcy i miejsce powstania drzwi

2. Nowe hipotezy

A. „Drzwi trzemeszeńskie"

B. Henryk Kietlicz i cystersi z Łękna

Zakończenie

Bibliografia

Internet:

http://historia.amu.edu.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=53:wydawnictwo-instytutu-historii-&catid=44:instytut-historii-uam&Itemid=59