Varšava (Warszawa): Vychází vynikající polská kniha o kultu Kristovy trnové koruny ve Francii doby Kapetovců (Jerzy Pysiak, Król i Korona Cierniowa. Kult relikwii we Francji Kapetyngów)

Ve Varšavě právě vyšla obsáhlá kniha Jerzyho Pysiaka Król i Korona Cierniowa o kultu relikvií umučení Páně na dvoře kapetovských panovníků. Jde o opus magnum tohoto vynikajícího polského historika, který se celý život zabývá středověkou Francii. Téma je pro nás velmi zajímavé, protože francouzský příklad ovlivnil i císaře a českého krále Karla IV.

Jerzy Pysiak (ročník 1970) získal v roce 1999 u profesora Henryka Samsonowicze doktorát s prací Kapetovská monarchie mezi historií, sacrum a mýtem v historiografii doby Filipa Augusta (Monarchia kapetyńska między historia, sacrum a mitem w historiografii czasów Filipa Augusta). Jako stipendista pobýval na univerzitách v Paříží, Lovani a Římě a v centru středověkého bádání v Poitiers.

V současnosti Pysiak vyučuje na Varšavské univerzitě (Instytut Historyczny, Zakład Historii Średniowiecznej). Jeho nejvýznamnější studie se týkají středověké kultury Francie z hlediska představ o sakrálním významu moci panovníka, přičemž důležitou roli v jeho zájmu hrají relikvie, a především trnová koruna.

K těmto tématům publikoval mimo jiné studie: Ludwik Święty: portret hagiograficzny idealnego władcy, v: Kwartalnik Historyczny, 103, 1996, s. 57-86; Królewski kult Korony Cierniowej we Francji Ludwika Świętego, v: Roczniki Historyczne, 67, 2001, s. 7-28; Sakralizacja władzy królewskiej w ideologii monarchicznej Kapetyngów w XII-XIV wieku: monarchia eschatologiczna, v: Monarchia w średniowieczu, Władza nad ludźmi, władza nad terytorium (J. Pysiak, A. Pieniądz-Skrzypczak a M. R. Pauk ed.), Warszawa-Kraków 2002, s. 251-286; Gest monarchy i wizualizacja symboliki rytuałów związanych z kultem relikwii - translatio i ostensio reliquiarum, Przegląd Historyczny, 97, 2006, s. 165-186. Za svoji studii o trnové koruně získal v roce 2002 Cenu Aleksandra Gieysztora.

Česky byla publikována Pysiakova studie Kult relikvií umučení páně v ideologii královské vlády ve Francii a v Anglii ve 13. století: Ludvík Svatý a Jindřich III. v knize Petera Kováče Kristova trnová koruna (Paříž, Sainte-Chapelle a dvorské umění svatého Ludvíka), vydané v Praze v roce 2009.

PhDr. Peter Kováč

Jerzy Pysiak, Król i Korona Cierniowa (Kult relikwii we Francji Kapetyngów), Wydawnictwa UNIWERSYTETU WARSZAWSKIEGO, 472 stran, Warszawa 2012, cena 53 zlotých.

Internet:

http://www.wuw.home.pl/ksiegarnia/product_info.php?products_id=5002

Polské knihy lze v ČR objednat zde:

Klub Polskiej Książki i Prasy

Księgarnia - Knihkupectví

731 01 Český Těšín, Čapková 7

tel.: +420 558 740 226

e-mail: ksiegarnia@polonica.cz

Oficiální anotace polského nakladatelství:

Głównym tematem książki jest pokazanie wzajemnego związku między dwoma istotnymi problemami historii średniowiecznego królestwa Francji: jedenastowieczną apokryficzną legendą o karolińskiej translacji Korony Cierniowej do królestwa Franków i jej recepcją w literaturze XI-XIII w., a rekonstrukcją faktycznego kapetyńskiego kultu relikwii. W przekonaniu autora oba te fenomeny kultury duchowej kapetyńskiej Francji były ze sobą wzajemnie powiązane i kształtowały między stuleciem XI a XIII religijne podstawy ideowe monarchii kapetyńskiej.

„Od dawna już nie było w polskiej historiografii rozprawy, która by tak wyraźnie wpisywała się w tematykę dotyczącą fundamentalnych problemów dotyczących teorii podstaw ideowych i ustrojowych instytucji państwowych w wiekach średnich. Dokonana przez Jerzego Pysiaka analiza hagiograficznych legend dotyczących świętych relikwii stanowi ciekawy punkt wyjścia do pogłębionych rozważań, które pozwalają poznać i zrozumieć ideologię rozwiniętych cywilizacyjnie państw Europy średniowiecznej - na pierwszym miejscu Francji, lecz również zachodniego Cesarstwa i Anglii - w rozległej perspektywie chronologicznej, poczynając od monarchii karolińskiej, a kończąc na początkach XIV wieku. Omawiane przez autora zagadnienia sakralizacji władzy monarszej poprzez zaangażowanie królów i cesarzy w kult relikwii i świętych pozwalają poznać znaczenie relikwii w procesach kształtujących instytucje władzy, religijne podstawy państwa i społeczeństwa średniowiecznego, a co więcej, zbliżają nas do poznania psychologii zbiorowej ówczesnych elit politycznych i kulturalnych".

Z recenzji prof. Henryka Samsonowicza